Ορισμός
Η Απώλεια Προσοχής και οι Διαταραχές Συγκέντρωσης ορίζονται ως η αδυναμία ενός ατόμου να επικεντρωθεί σε ένα συγκεκριμένο πράγμα ή σε μία συγκεκριμένη περίσταση (κατάσταση). Οι διαταραχές συγκέντρωσης μπορεί να είναι προσωρινές ή μόνιμες. Μπορεί να εμφανιστούν για μικρό ή και για μεγάλο χρονικό διάστημα. Συχνά, αυτές οι διαταραχές συγκέντρωσης σχετίζονται με την παρορμητικότητα και την υπερκινητικότητα ενός ατόμου.
Λόγω του άστατου τρόπου ζωής και των πολλών δραστηριοτήτων στις οποίες εμπλεκόμαστε καθημερινά, αυξάνεται η συχνότητα των διαταραχών συγκέντρωσης και προσοχής με δυσάρεστα και ενοχλητικά αποτελέσματα.
Αρκετές φορές, οι διαταραχές συγκέντρωσης και προσοχής, αποτελούν πραγματική ανησυχία για τον ενδιαφερόμενο, συχνά οφείλονται σε εξωτερικούς παράγοντες και όχι σε παθολογικές καταστάσεις.
Αιτίες απώλειας προσοχής και συγκέντρωσης
Ο κύριος μηχανισμός των διαταραχών συγκέντρωσης είναι η αστάθεια του επιπέδου των ορμονών (όπως των οιστρογόνων), οι οποίες επηρεάζουν τη συγκέντρωση των νευροδιαβιβαστών στον εγκέφαλο. Αυτή η ορμονική ανισορροπία είναι συχνή στις γυναίκες της εμμηνοπαυσιακής περιόδου.
Επιπλέον, υπάρχουν και ορισμένοι παράγοντες κινδύνου που μπορούν να προκαλέσουν λόγω της παρουσίας τους, την εμφάνιση διαταραχών συγκέντρωσης όπως:
- Ψυχο-συναισθηματικό στρες
- Λήψη ορισμένων φαρμάκων
- Υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ
- Χρήση ναρκωτικών
- Στέρηση ύπνου
- Ηχορύπανση
- Αυθόρμητες αλλαγές στη θερμοκρασία
- Αλλαγή των διατροφικών συνηθειών (όπως ξαφνική απόσυρση από τον καφέ κ.λπ.)
- Φόβος
- Το αίσθημα της αθωότητας
- Προβλήματα που υπάρχουν στην οικογενειακή ή επαγγελματική ζωή
- Ακραία κόπωση
- Διαταραχή ύπνου.
Οι καταστάσεις που μπορούν να οδηγήσουν σε διαταραχές συγκέντρωσης είναι:
- Ανησυχία
- Κρίσεις πανικού
- Κατάθλιψη
- Διαταραχή ελλειμματικής προσοχής/υπερκινητικότητας ή ΔΕΠΥ ( ADHD)
- Μεταδοτικές ασθένειες
- Μεταβολικές ασθένειες
- Εγκεφαλικό.
Κλινικές εκδηλώσεις που σχετίζονται με διαταραχές συγκέντρωσης
Οι διαταραχές συγκέντρωσης και προσοχής συχνά συνοδεύονται από μια σειρά κλινικών εκδηλώσεων για συγκεκριμένες σκέψεις, όπως:
- Δυσκολία σκέψης
- Αποπροσανατολισμός
- Δυσκολία οργάνωσης
- Απώλεια συγκέντρωσης
- Λογικοί προβληματισμοί καθημερινότητας
- Το αίσθημα της απόσπασης από την πραγματικότητα (το αίσθημα της «ονειροπόλησης»)
- Απώλεια ομιλίας (αφασία)
- Ανησυχία
- Διαταραχές μνήμης
- Δυσκολία ολοκλήρωσης των αρχών.
Επίσης, οι διαταραχές συγκέντρωσης και προσοχής δύναται να εμφανίζονται στο πλαίσιο διαφόρων οργανικών ασθενειών μαζί με τις κλινικές εκδηλώσεις τους.
Εμφάνιση συν εκδηλώσεων
– Οι διαταραχές συγκέντρωσης και προσοχής στο πλαίσιο μολυσματικών ασθενειών που μπορεί να συνοδεύονται από πυρετό, ρίγη, αλλοιωμένη γενική κατάσταση, κεφαλαλγία , φλεγμονή και διόγκωση των λεμφαδένων, εξάνθημα, ναυτία, έμετο, δύσκαμπτο λαιμό, λήθαργο, σπασμούς.
– Εμφάνιση διαταραχών συγκέντρωσης και προσοχής σε διάφορες μεταβολικές διαταραχές που μπορεί να συνοδεύονται από διαταραχές του καρδιακού ρυθμού ( ταχυκαρδία ή βραδυκαρδία), κόπωση, σύγχυση, δύσπνοια, πολυουρία ή ολιγουρία, ναυτία, έμετος, μυϊκή αδυναμία, λιποθυμία, απώλεια βάρους, αυξημένη δίψα, αλλαγή στην εμφάνιση του δέρματος, δυσανεξία στο κρύο ή θερμότητα, εφίδρωση κ.λπ.
– Η απώλεια προσοχής και η δυσκολία συγκέντρωσης σε άτομα που έχουν υποστεί πρόσφατα εγκεφαλικό μπορεί να συνοδεύονται από τις ακόλουθες κλινικές εκδηλώσεις: αυθόρμητος και έντονος πονοκέφαλος, φωτοφοβία, διαταραχές βάδισης, διαταραχές ισορροπίας και συντονισμού, μούδιασμα, ζάλη, παραισθησίες, γενικευμένη αδυναμία, ναυτία, έμετος, σύγχυση, ανεξήγητες πτώσεις, απώλεια συνείδησης, απώλεια μνήμης, διαταραχές ομιλίας και σκέψης, διπλή ή θολή όραση, αλλαγές συμπεριφοράς και προσωπικότητας κ.λπ.
– Διαταραχές συγκέντρωσης και προσοχής που χαρακτηρίζουν το άγχος συνοδεύονται από διαταραχές ύπνου, αδυναμία χαλάρωσης, τρόμο , μυϊκές συσπάσεις, αίσθημα «πίεσης» στο στήθος, ξηροστομία, εφίδρωση, κεφαλαλγία, ταχυκαρδία, αίσθημα παλμών, απώλεια βάρους, διάρροια ή δυσκοιλιότητα, αίσθημα εσωτερικής ανασφάλειας, ανυπομονησίας, ευερεθιστότητας, ευερεθιστότητας, αίσθησης ψυχοσωματικής έντασης, φόβου, αίσθησης ευπάθειας κ.λπ.
– Διαταραχές συγκέντρωσης και προσοχής ειδικά για καταθλιπτικές καταστάσεις μπορεί να συνοδεύονται από τις ακόλουθες κλινικές εκδηλώσεις: διαταραχές του ύπνου, συχνές εφιάλτες, απώλεια βάρους, κεφαλαλγία, δυσκοιλιότητα, μετεωρισμός, νευραλγία, αδιαφορία για τον εαυτό του και για όσους βρίσκονται γύρω, κόπωση, εξασθένιση, καταστάσεις θλίψης, συναισθηματική κόπωση, χαμηλή αυτοεκτίμηση, απαισιοδοξία, άγχος, εσωτερική ένταση, αναισθησία (έλλειψη ικανότητας να απολαύσετε), μειωμένη αυτοπεποίθηση, υποχώρηση στο παρελθόν, σκέψη θανάτου, έλλειψη ελπίδας κ.λπ.
– Διαταραχές συγκέντρωσης και προσοχής ειδικά για υπερκινητική διαταραχή έλλειψης προσοχής (ADHD) μπορεί να συνοδεύονται από υπερβολική υπερκινησία του ενδιαφερόμενου. Αυτοί οι άνθρωποι, κατά κανόνα, εκτός από τις διαταραχές της συγκέντρωσης και της προσοχής που έχουν, μιλούν υπερβολικά, δεν μπορούν να καθίσουν ακίνητοι ή ήσυχα στην καρέκλα, έχουν δυσκολίες στην αλληλεπίδραση με άλλους άνθρωπους, δεν μπορούν να συνεργαστούν, συχνά ξεχνούν και χάνουν τα πράγματα τους.
Θεραπεία για απώλεια προσοχής και προβλήματα συγκέντρωσης σε ενήλικες
Η καταπολέμηση των διαταραχών της προσοχής και της συγκέντρωσης μπορεί να επιτευχθεί με το να θεραπεύσουμε κυρίως τους αιτιολογικούς παράγοντες.
Εάν η έλλειψη προσοχής και συγκέντρωσης οφείλεται σε εξωτερικούς παράγοντες κινδύνου, (που προαναφέρθηκαν), συνιστάται να αλλάξετε τον τρόπο ζωής εγκαταλείποντας τις επικίνδυνες συνήθειες (όπως αλκοόλ, καφές ή ναρκωτικά), υιοθετώντας μια ισορροπημένη υγιεινή διατροφή.
Την τήρηση του ωραρίου ύπνου (υιοθέτηση τουλάχιστον οκτώ ωρών νυχτερινού ύπνου ανά 24ωρου),σε συνδυασμό με ήπιο πρόγραμμα γυμναστικής (ακομα και η λίγη ώρα βαδισης την ημέρα είναι βοηθητική ).
Στην περίπτωση διαταραχών συγκέντρωσης και προσοχής που εμφανίζονται κατά την εμμηνόπαυση, στο πλαίσιο των ορμονικών ανισορροπιών που απαντώνται για αυτήν την περίοδο, συνιστάται η χορήγηση φαρμάκων που δρουν ρυθμίζοντας τα επίπεδα ορμονών.
Εάν οι διαταραχές της προσοχής και της συγκέντρωσης οφείλονται στην παρουσία ορισμένων παθήσεων, συνιστάται να συμβουλευτείτε γιατρό της ανάλογης εικότητας για την ορθότερη αντιμετώπιση τους.
Η θεραπεία της Διαταραχή ελλειμματικής προσοχής/υπερκινητικότητας ή ΔΕΠΥ ( ADHD) περιλαμβάνει θεραπεία συμπεριφοράς και τη χορήγηση ορισμένων φαρμάκων, όπως αμφεταμίνες, αντισπασμωδικά, αντικαταθλιπτικά και αντιψυχωσικά.
Η καταπολέμηση του άγχους επιτυγχάνεται, εκτός από τη γνωστική-συμπεριφορική ψυχοθεραπεία, με τη χορήγηση φαρμακευτικών ουσιών όπως των αγχολυτικών και των αντικαταθλιπτικών.
Συνιστάται ψυχοθεραπεία και φαρμακευτική αγωγή για την καταπολέμηση της κατάθλιψης.
Η θεραπεία του εγκεφαλικού επεισοδίου συνεπάγεται την ταχεία αποκατάσταση της εγκεφαλικής ροής αίματος, στην περίπτωση ισχαιμικής φύσης ή τη μείωση της τοπικής αιμορραγίας, με μείωση της αρτηριακής πίεσης σε αυτό το επίπεδο, στο πλαίσιο της αιμορραγικής μορφής.
Η θεραπεία μολυσματικών ασθενειών περιλαμβάνει τη χορήγηση συγκεκριμένων φαρμάκων ανάλογα με το παθογόνο που εμπλέκεται (αντιβιοτικά σε περίπτωση βακτηριακών, αντιφλεγμονωδών και αντιϊκών λοιμώξεων στο πλαίσιο ιογενών λοιμώξεων κ.λπ.).
